Wpisy oznaczone tagiem ‘skóra’
Ogończa
24 listopada 2010
Widok ogończy słodkowodnej może być bardzo niemiły. Zwierzę to spokojnie odpoczywa na dnie rzeki, ale zaniepokojona dobywa śmiercionośnej broni. Ogończe pływają tuż nad dnem rzeki, wysysając z mułu robaki, małże i ślimaki, które rozdrabniają małymi, tępymi zębami. Bywają jednak nie tylko myśliwymi, ale i ofiarami, jak to jest w przyrodzie. Przestraszone potrafią uciec i ukryć się, a jeśli to nie wystarczy, stosują inny sposób obrony; w polowie ogona znajduje się kolec jadowy, ukryty w fałdzie skóry. Kiedy ogończa odpoczywa, kolec jest niegroźnie skierowany do tylu, ale kiedy poczuje się zagrożona, reaguje gwałtownie: wygina ogon, wbijając w przeciwnika kolec jadowy. Jad jest silną trucizną o złożonym składzie chemicznym. Toksyczne enzymy najpierw niszczą skórę i mięśnie ofiary. Kiedy dochodzą do mózgu i ważnych narządów wewnętrznych, zaburzają pracę i oddychanie, a serotonina wywołuje skurcze mięśni i silny ból. Jeżeli kolec jadowy wbije się w ludzką nogę, ból może trwać kilka dni, jeśli uderzy w klatkę piersiową, blisko serca lub płuc, może zabić. Ryba ta ani nie gryzie, ani nie kluje, ale za to poraża prądem. Tą dziwną rybą jest węgorz elektryczny. Zasiedla on wolnoplynące wody w dorzeczu Amazonki i Orinoko. Po mimo swojej nazwy, jest znacznie bliżej spokrewniony z zębaczami, niż z węgorzami. Dorosłe osobniki mierzą dwa mery i ważą 13 kg, jednak siły nie zawdzięczają rozmiarom ciała, lecz swojej tajnej broni, jaką są narządy elektryczne, zbudowane z wyspecjalizowanych komórek, nazywanych elektrocytami. Te żywe baterie wytwarzają prąd, który mogą w każdej chwili uwolnić. Maksymalne napięcie uderzeniowe to około 600 wolt, prawie trzykrotnie więcej, niż w zwykłym gniazdku elektrycznym, co w zupełności wystarczy, by porazić rybę z odległości kilkunastu metrów. Tą zdolnością węgorze nadrabiają brak kilku cech, właściwych drapieżnikom: nie mają zębów do gryzienia i chwytania zdobyczy, więc stosują wyładowania elektryczne, unieruchamiając ofiarę, którą później połykają w całości. Węgorze elektryczne są prawie ślepe, a wzrok zastępują zmysłem elektrolokacji. Występuje tu ponad trzysta gatunków ptaków, więcej, niż pól miliona gatunków owadów i ponad trzysta gatunków gadów, w tym węże. Z ponad stu ich gatunków, najgorszą sławę zyskała żararaka lancetowata. Dysponuje ona groźną kombinacją zabójczych atutów: silnym jadem, agresywnością i upodobaniem do polowań tam, gdzie żyją ludzie. Żararaka lancetowata zasiedla niziny Ameryki południowej, na zachodzie aż po Peru i na północy po Wenezuelę. Należy ona do rodziny żmijowatych, do której zalicza się także grzechotniki. Jako myśliwi, żmijowate wykorzystują podobne techniki, takie jak kamuflaż. Ubarwienie żararaki doskonale stapia się z poszyciem lasu. Grzechotniki mają jamki policzkowe. Te zagłębienia pomiędzy oczami a nozdrzami służą jako detektory ciepła, emitowanego przez zwierzęta. Dzięki temu mózg żararaki lancetowatej tworzy obraz ofiary. Tak, jak ludzie potrafią określić, skąd dobiega dźwięk, tak wąż wyczuwa różnice ciepła, dochodzącego do jego lewej i prawej jamki. Pozwala to precyzyjnie określić cel i zaatakować.
Tagi: drobny, fałda, gwałtowny, jad, kolec, niepokój, odpoczynek, ogończa, skóra, trwanie
Kategorie: Przyroda
Żółw błotny
6 sierpnia 2010
Żółwie są gadami. Na dzień dzisiejszy żyje na świecie przeszło dwieście ich gatunków. Są to zwierzęta jajorodne – i od tej zasady nie ma absolutnie żadnych wyjątków. Żyją zarówno na lądzie, jak i w środowiskach wodnych. Odżywiają się tak produktami pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Pod względem morfologicznym żółwie wyróżniają się na tle pozostałych gadów tym, że w ich obrębie występuje najmniejsze zróżnicowanie. Kiedy dokładnie pojawiły się żółwie na ziemi, tego tak do końca nie wiadomo – pewne jest natomiast to, iż są starsze aniżeli dinozaury. Żółwiem, który obecnie odznacza się największą żywotnością jest żółw żyjący olbrzymi na Seszelach – potrafi on dożyć nawet i trzystu lat. Najcięższym z kolei żółwiem jest żółw skórzasty – jego masa ciała sięga nawet i ośmiuset kilogramów. Jeśli natomiast chodzi o rozmiary, to największym żyjącym współcześnie żółwiem jest żółw słoniowy. Żółw błotny to przedstawiciel żółwi błotnych. Odznacza się on między innymi tym, że w naszym kraju jest to jedyni żółwi gatunek żyjący w naturalnym środowisku. W Polsce znajduje się pod ścisła ochroną już od osiemdziesięciu czterech lat – jest bowiem bardzo rzadko spotykany, natomiast w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt posiada status zwierzęcia o bardzo wysokim ryzyku wyginięcia. Żółwie błotne nie są duże – długość karapaksu osobników dorosłych wynosi maksymalnie dwadzieścia centymetrów. To typowy żółw nizinny. Żyje w wodzie. Opuszczana jest ona wyłącznie przez samice, które wychodzą na ląd w celu złożenia jaj. Żółw błotny to drapieżnik. Na jego pożywienie składają się między innymi żaby, nieduże ryby, owady i ślimaki. Padliną również nie pogardzi. Jest znakomitym pływakiem i nurkiem. Należy do niesamowicie płochliwych zwierząt. Znakomicie wyczuwa intruza. Oddycha atmosferycznym powietrzem.
Tagi: błotny, ciężki, dinozaur, kolej, Seszele, skóra, ziemia, żółw, życie
Kategorie: Przyroda