Wpisy oznaczone tagiem ‘fałda’
Ogończa
24 listopada 2010
Widok ogończy słodkowodnej może być bardzo niemiły. Zwierzę to spokojnie odpoczywa na dnie rzeki, ale zaniepokojona dobywa śmiercionośnej broni. Ogończe pływają tuż nad dnem rzeki, wysysając z mułu robaki, małże i ślimaki, które rozdrabniają małymi, tępymi zębami. Bywają jednak nie tylko myśliwymi, ale i ofiarami, jak to jest w przyrodzie. Przestraszone potrafią uciec i ukryć się, a jeśli to nie wystarczy, stosują inny sposób obrony; w polowie ogona znajduje się kolec jadowy, ukryty w fałdzie skóry. Kiedy ogończa odpoczywa, kolec jest niegroźnie skierowany do tylu, ale kiedy poczuje się zagrożona, reaguje gwałtownie: wygina ogon, wbijając w przeciwnika kolec jadowy. Jad jest silną trucizną o złożonym składzie chemicznym. Toksyczne enzymy najpierw niszczą skórę i mięśnie ofiary. Kiedy dochodzą do mózgu i ważnych narządów wewnętrznych, zaburzają pracę i oddychanie, a serotonina wywołuje skurcze mięśni i silny ból. Jeżeli kolec jadowy wbije się w ludzką nogę, ból może trwać kilka dni, jeśli uderzy w klatkę piersiową, blisko serca lub płuc, może zabić. Ryba ta ani nie gryzie, ani nie kluje, ale za to poraża prądem. Tą dziwną rybą jest węgorz elektryczny. Zasiedla on wolnoplynące wody w dorzeczu Amazonki i Orinoko. Po mimo swojej nazwy, jest znacznie bliżej spokrewniony z zębaczami, niż z węgorzami. Dorosłe osobniki mierzą dwa mery i ważą 13 kg, jednak siły nie zawdzięczają rozmiarom ciała, lecz swojej tajnej broni, jaką są narządy elektryczne, zbudowane z wyspecjalizowanych komórek, nazywanych elektrocytami. Te żywe baterie wytwarzają prąd, który mogą w każdej chwili uwolnić. Maksymalne napięcie uderzeniowe to około 600 wolt, prawie trzykrotnie więcej, niż w zwykłym gniazdku elektrycznym, co w zupełności wystarczy, by porazić rybę z odległości kilkunastu metrów. Tą zdolnością węgorze nadrabiają brak kilku cech, właściwych drapieżnikom: nie mają zębów do gryzienia i chwytania zdobyczy, więc stosują wyładowania elektryczne, unieruchamiając ofiarę, którą później połykają w całości. Węgorze elektryczne są prawie ślepe, a wzrok zastępują zmysłem elektrolokacji. Występuje tu ponad trzysta gatunków ptaków, więcej, niż pól miliona gatunków owadów i ponad trzysta gatunków gadów, w tym węże. Z ponad stu ich gatunków, najgorszą sławę zyskała żararaka lancetowata. Dysponuje ona groźną kombinacją zabójczych atutów: silnym jadem, agresywnością i upodobaniem do polowań tam, gdzie żyją ludzie. Żararaka lancetowata zasiedla niziny Ameryki południowej, na zachodzie aż po Peru i na północy po Wenezuelę. Należy ona do rodziny żmijowatych, do której zalicza się także grzechotniki. Jako myśliwi, żmijowate wykorzystują podobne techniki, takie jak kamuflaż. Ubarwienie żararaki doskonale stapia się z poszyciem lasu. Grzechotniki mają jamki policzkowe. Te zagłębienia pomiędzy oczami a nozdrzami służą jako detektory ciepła, emitowanego przez zwierzęta. Dzięki temu mózg żararaki lancetowatej tworzy obraz ofiary. Tak, jak ludzie potrafią określić, skąd dobiega dźwięk, tak wąż wyczuwa różnice ciepła, dochodzącego do jego lewej i prawej jamki. Pozwala to precyzyjnie określić cel i zaatakować.
Tagi: drobny, fałda, gwałtowny, jad, kolec, niepokój, odpoczynek, ogończa, skóra, trwanie
Kategorie: Przyroda